पटक पटक खानेपानीका पाइप फुट्नु कसको लापरबाही ?

काठमाडौँमा उपत्यकामा विभिन्न समयमा खानेपानी र ढलका पाइपहरू फुट्ने समस्या नयाँ होइन । मेलम्चीको पानी काठमाडौँमा ल्याइएसँगै खानेपानीका पाइप फुट्ने समस्या बढेको छ ।

२०७७ फागुन २२ गते फ्लसिङ टनेलमार्फत मेलम्चीको पानी सुन्दरीजलमा खसालिएको थियो । २०७७ चैत १५ गते काठमाडौँ उपत्यका खानेपानी लिमिटेड (केयूकेएल) ले चुच्चेपाटीको महाँकाल चौरमा भण्डारण गरिएको पानीको चाबी (पानीको भल्भ) खोलेर वितरण शुभारम्भ गरेको थियो । शुभारम्भसँगै काठमाडौँ उपत्यकामा मेलम्चीको १७ करोड लिटर पानीको वितरण भइरहेको छ । 

यसबाट सरकारी पूर्वाधार क्षेत्रमा काम गर्ने प्रणाली र गुणस्तरमा गम्भीर प्रश्न उठेको छ । साथै पूर्वाधार क्षेत्रमा काम गर्ने सरकारी निकायबिच आपसी समन्वय हुन नसकेको देखिन्छ । यसले पनि सरकारी निकायहरूबिच समन्वय र समझदारीविना काम गर्दा समस्या भएको देखाएको छ । 

लैनचौरमा तीन वर्षअघि फुटेको थियो पाइप

२०७९ मंसिर २६ गते मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको पाइप फुट्दा लैनचौर क्षेत्र जलमग्न भएको थियो । जसका कारण सडक भत्किनुका साथै पैदल यात्रु र सवारी आवागमनसमेत प्रभावित भएको थियो । 

गत मंसिरमा नयाँ बजार क्षेत्रमा पनि खानेपानीको पाइप फुट्दा यस्तै भएको थियो । सानो र पुरानो पाइपमा पानीको चाप बढी भएकाले पाइप फुटेको केयूकेएलले जनाएको थियो । मेलम्चीको पानी वितरणसँगै यस्ता धेरै ठाउँमा समस्या आएका छन् । 

ठेकेदारको लापरबाही कि कम गुणस्तरको पाइप ?

गत बुधबार बबरमहलमा भएको घटनामा पाइप गुणस्तरभन्दा पनि ठेकेदारको लापरबाहीका कारण भएको काठमाडौँ उपत्यका खानेपानी आयोजना कार्यान्वयन निर्देशनालय (पीआईडी)का प्रवक्ता चन्द्रकुमार श्रेष्ठ बताउँछन् । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको असावधानीपूर्ण कामले खानेपानीको पाइपमा ठुलो क्षति पुगेको उनले बताए । 

पानी वितरणका लागि बिछ्याएको २० इन्च मोटो फलामे पाइपको गुणस्तरमा कमी नभएको श्रेष्ठले दाबी गरे । निर्देशनालयले ठेक्का सम्झौता हुँदा नै अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताप्राप्त गुणस्तरको पाइप बिछ्याएकाले गुणस्तरमा कमजोरी भन्न नमिल्ने उनको भनाइ थियो

पिआइडीका प्रवक्ता श्रेष्ठका अनुसार मेलम्ची खानेपानीले ९० सेन्टिमिटर गहिराइमा २० इन्चको पाइप गाडेको छ  । विद्युत् प्राधिकरणले तार भूमिगत गराउने योजनाअन्तर्गत त्यसैमाथि खन्ने क्रममा फलामे पाइप फुटेको बताए । प्राधिकरण काठमाडौँ उपत्यका मध्य तथा उत्तर वितरण प्रणाली सुदृढीकरण आयोजनाले आफूहरूका कारण पाइप फुटेको स्वीकार पनि गरिसकेको छ । 

खानेपानीका ४२ हजार ३९ वटा पाइप

विभिन्न समयमा भएका अध्ययन प्रतिवेदनहरूले साना ठुला गरी करिब ४२ हजार ३९ वटा पाइपमार्फत खानेपानी विभागले उपत्यकामा पानी वितरण गरिरहेको छ । यसबाट करिब २८ लाख ४२ हजार ७ सय २१ घरहरूमा निजी तथा सार्वजनिक धाराबाट खानेपानी सेवा प्रदान गरिरहेको देखिन्छ ।

।